Op het YWAM trainingscentrum; 's avond op bezoek bij Jan en Bonny

Op woensdagochtend komt het hele YWAM team bij elkaar op het trainingscentrum voor een tijd van 'fellowship' en gebed. Wij waren er als gasten ook zeer welkom. Het was een goede bijeenkomst en we hebben weer heel wat mensen leren kennen. Al hebben we af en toe nog wel wat moeite om de namen en gezichten te onthouden...

Mooie cumulus congestus wolken aan het eind van de middag

Gisteren hebben we voor 20 MTS (ca. € 0,50) een sim kaart gekocht, zodat ik mezelf van internet op de telefoon en laptop kan voorzien. Stond al 500 Mb data tegoed op, dus dat was mooi meegenomen. Toch maar aan deze blog begonnen, want Facebook is wel leuk, maar een echt verhaal kun je er niet op kwijt. Heb dus wat dagen in te halen, waarbij opvalt hoeveel we al in die paar dagen hebben mee gemaakt.

Mooie zonsondergang als we bij Jan en Bonny aan komen

's Avonds gaan we eten bij Jan en Bonny van Stelten. Jan, een van oorsprong Nederlandse Zuid-Afrikaan, is jarenlang de nationale leider van YWAM Mozambique geweest en heeft nu een melkveeboerderij samen met zijn vrouw Bonny, een half Colombiaanse Amerikaanse. Een aantal jaren terug zijn ze ook in Nederland en Almere op bezoek geweest, dus we hadden elkaar al eerder ontmoet. Jan vindt het heerlijk om weer eens Nederlands te kunnen praten. Na een gezellige avond en een heerlijk maal gaan we wee op huis aan.

Naar de markt in Lichinga

Vandaag gaan we doen wat gisteren het plan was: naar de markt. Weer hobbel-de-bobbel over allerlei modderweggetjes die in de droge tijd tenminste enigszins begaanbaar zijn. Lichinga is de grootste stad van de provincie Niassa - dat ook wel 'de vergeten provincie' wordt genoemd - en tevens de hoofdstad ervan. Toch heb je niet het idee in een stad te zijn, maar in een enorme sloppenwijk of in de iets betere buurten in een groot, arm dorp. Niets is er onderhouden, niets is er mooi, alles is vervallen en overal liggen bergen met troep.

Vliegtuigwrak dat waarschijnlijk nooit meer opgeruimd wordt

Al vrij snel zijn we bij de markt. De eerste indruk is dat het allemaal daar wel vrij ordelijk is. Groente en fruit ligt netjes opgestapeld of is in oude verfblikken uitgestald. Behendig loodst Frank ons er door, onderhandelt over de prijs en koopt het benodigde. Dan gaan we naar de afdeling die 'minder lekker ruikt', de visafdeling. Het is vooral gedroogde vis, dus de stank valt nog enigszins mee. Ook hier is alles netjes uitgestald. Er wordt wat gedroogde vis voor de honden gekocht. Dan door naar de vleesafdeling. Je zou er haast vegetariër van worden. Overal is vlees uitgestald, liggen halve beesten en koeien- en geitenkoppen. In het midden staat iemand met een klaarblijkelijk botte bijl een rund aan stukken te hakken. De botsplinters vliegen in de rondte en tref je ook overal in het vlees aan later. Ze vinden het maar gek dat ik er foto's van maak, maar stallen wel hun koeienkoppen netjes voor me uit.

De groenteafdeling op de markt in Lichinga

Al het fruit is netjes opgestapeld

Even onderhandelen over de prijs

De slager hakt er op los

Niets wordt weggegooid; alles is te koop

Dan door naar de 'non food' afdeling. Een wirwar van gangetjes tussen allerlei stalletjes door, waar van alles en nog wat te koop is. In een hoek vinden we wat Frank de 'plaatselijke Gamma' noemt. Allerlei spijkers en schroeven (het meeste tweedehands en verroest) liggen op schaaltjes en in bakjes. Iets verder allerlei sanitair en elektra spul. Hier blijkt maar eens hoe lastig het is om aan de meest normale spullen te komen.

De ijzerafdeling

De sanitair en elektra afdeling

's Middags leidt Frank ons rond op het YWAM trainingscentrum. Daar is de laatste tijd al heel wat gebouwd. Frank heeft net wat nieuwe gebouwen ontworpen, waar mee begonnen kan worden.

Hoofdgebouw en zaal

Interieur van hoofdgebouw

Verblijf voor de DTS studenten

Toilet- en douchegebouw

Hoewel de regentijd over is, krijgen we aan het eind van de middag nog een forse plensbui over ons heen. Misschien klonk het wel erger dan het was, omdat zoiets op het golfplaten dak van het huis een enorm kabaal maakt.

Judah vermaakt zich overal...

Heftige bui op komst

Naar Victor en Lori

Huis met watertoren

Maandagmorgen gaat Sandra eerst naar het ziekenhuis om de gisteren van een tweeling bevallen moeder met haar twee zoons naar huis (hun hutje) te brengen. Hoe dat normaal gesproken gaat? Lopend, gewoon de dag nadat je van een tweeling bent bevallen... Een en ander loopt een beetje uit, zodat Frank en ik er niet meer toe komen om naar de markt te gaan, zoals gepland, omdat er die middag bij Victor en Lori, twee YWAM teamleden, wordt geluncht en vergaderd.

Dorpje achter het huis

Vanaf het einde van het terrein

Dorpje naast het huis

Bananenboom

De (eerste) container met daarnaast het hutje van de guard

Frank laat ons het terrein rond hun huis zien. Ze hebben een leuke lap grond, die veel mogelijkheden biedt. Daarop hebben ze twee honden, die kwaadwillenden van hun terrein houden. Dat is helaas een noodzaak hier, zo bleek na een inbraak vorig jaar. De teef van het stel heeft een week ervoor 8 puppy's geworpen. Judah is daar uiteraard gek mee.

Judah kan zichzelf uitstekend vermaken

Els met een van de puppy's

Moeders heeft een veilig plekje met haar puppy's onder het dek

Tegen lunchtijd komen Sandra en Els terug en gaan we naar Victor en Lori. Victor is een gevluchte Congolees die met de Amerikaanse Lori is getrouwd. De warme lunch is gezellig en eenvoudig, maar lekker. Als ze gaan vergaderen gaan Els en ik lekker op de schommelbank buiten zitten om een boek te lezen.

Zondag, naar de plaatselijke Pinksterkerk

De dag begint met het bericht dat de vrouw die Sandra vannacht heeft geholpen bevallen is van twee gezonden zoons. Samen met Els bezoekt ze haar in het ziekenhuis.

Een van de twee nieuwe borelingen

Moeder en zoons maken het goed

Sandra in haar element

Vandaag is het zondag en gaan we met het hele YWAM team naar een kleine plaatselijke pinkstergemeente in Lichinga. Er komen is al een uitdaging. Dwars door de sloppenwijken over de nagenoeg onbegaanbare paden en weggetjes. De dienst zelf wordt een bijzondere belevenis. Als we bij het schamele gebouwtje aan komen klinkt er al uitbundig gezang en worden we hartelijk welkom geheten. Alles is uiteraard in het Portugees of in een lokale stammentaal (Makua), maar Frank en Sandra beheersen na vijfenhalf jaar het Portugees uitstekend en Frank vertaalt. In de dienst zijn ook allerlei andere gasten en iedereen, incl. de kinderen komen aan bod. Het gezang - veel herhaling - is soms oorverdovend. En ik kan toch heel wat decibels hebben! Een YWAM teamlid mag spreken, een preek in het kader van vrouwendag, wat ze hier op 7 april vieren. Ze heeft een goede, inspirerende preek, die echter door de vrouw van de voorganger nog even op haar eigen manier wordt samengevat... Dan wordt het wat minder fraai, want de 'inzameling' volgt. Let wel, dit is niet de collecte, die volgt later. Een kwartier bedelen en op je gevoel werken volgt. Triest in een land waar de armoede overal aanwezig is. Hier is wat Bijbels onderwijs nog wel op zijn plaats... Als buitenlandse gast ben je hier heel bijzonder en valt mij de eer te beurt om een tekst uit Prediker in het Nederlands voor te lezen. Een luid 'Aimen' volgt. Aan het eind van de dienst wordt gevraagd of de 'missionary' een dankgebed wil uitspreken. De voorganger kijkt onze richting uit. "Volgens mij bedoelt hij jou", fluistert Sandra me in mijn oor.

Gebouwtje van een van de vele kleine (pinkster)kerken in Lichinga

De jeugd zingt een lied

Ook het YWAM team komt aan de beurt

De rest van de dag hebben we ons rustig gehouden. Mag ook wel na de afgelopen drie hectische reisdagen.

Per auto naar Lichinga, Mozambique

De volgende ochtend staan we al vroeg op (voor mijn doen in elk geval!); we hebben een forse reis voor de boeg. Na het ontbijt laden we de koffers op en in de auto.

Judah helpt ook bij het opladen van de auto

In Malawi zijn de wegen nog behoorlijk goed

Als alles goed vast zit vertrekken we. In Malawi zijn de wegen nog behoorlijk goed en kunnen we dus flink opschieten. Opvallend zijn de vele fietsers die hun handeltje hoog achterop stapelen en naar de stad brengen. Ook Malawi is een straatarm land en we passeren talloze dorpjes met schamele hutjes. Bij Lake Malawi gaan we de bergen in en slingeren we omhoog. We hebben geluk: de bavianen laten zich zien.

Dorpjes in Malawi

De plaatselijke meubelboulevard

Vervoeren doe je alles op je hoofd of achter op de fiets (torenhoog)

De bavianen waren ons goedgezind

De hoofdweg van de grens naar Lichinga (en het wordt nog erger...)

Tot aan de grens met Mozambique gaat het allemaal voorspoedig over geasfalteerde wegen. Bij de grens verandert dat direct. Als er al asfalt is, dan zit het vol met grote gaten. Wat heeft het materieel hier te lijden! Je kunt wel zo rustig mogelijk rijden - dat doet Frank dan ook - maar je moet wel voor donker op de plaats van bestemming zijn. En dan te bedenken dat nu het regenseizoen voorbij is, anders is de boel zo ongeveer onbegaanbaar.

Bij de grens halen we eerst nog een paar blikjes drinken, want hierna komen we niets meer tegen om iets te kopen. Aan de grens moeten eerst de nodige stempels gehaald worden om Malawi uit te mogen; ze zijn gek op stempels. Uiteindelijk doet iemand de slagboom voor ons omhoog (met de hand uiteraard!) en betreden we het niemandsland tussen Malawi en Mozambique. Tot mijn verbazing treffen we ook daar tal van hutjes en bedrijvigheid aan. Hier verblijven tal van stateloze mensen. Na een paar kilometer gehobbel-de-bobbel weer een slagboom: de grens met Mozambique. Onder een rieten dakje zit een aantal mannen in uniform; hun taak is om de slagboom straks omhoog te doen. Gezien de drukte - hooguit een paar auto's per uur - heb je daar wel een man of 4 voor nodig... Eerst moeten we ons melden in het kantoor. Daar worden onze visa en de verblijfsvergunningen van Frank, Sandra en Judah gecontroleerd. Voor de zekerheid wordt gebeld met de chef; ze zien hier niet elke dag een stel Nederlanders met een in Brussel afgegeven visum voorbij komen. Brussel, waar ligt dat eigenlijk? Alles wordt netjes in een groot schrift opgeschreven en we mogen verder zonder dat de koffers open moeten. Pfff, dat is mazzel, anders hadden we de zo zorgvuldig op het dak vastgebonden koffers er af gemoeten en hadden ze natuurlijk alles doorgespit. Wij dus naar de auto, waarop een van de 4 mannen onder het rieten dakje vandaan komt om... ...niet meteen de slagboom open te doen, maar nogmaals naar de paspoorten te vragen, die mee te nemen en na een paar minuten terug te komen. Eindelijk gaat de slagboom open en zijn we in Mozambique!

Soms kun je beter geen asfalt hebben...

De route van Lilongwe naar Lichinga

Met nog zo'n 150 km voor de boeg stuiteren we over de 'weg'. Vakkundig slalomt Frank tussen de gaten en soms diepe kuilen door. Hij weet er toch zeker 90% te omzeilen. Van de overige 10% komen sommige best hard aan. Dit is gewoon rally rijden! Opvallend is dat overal veel volk op de been is. We passeren heel wat plekken waar men de was doet; soms staan ze gewoon in een plas op de weg hun kleren uit te spoelen. Daar zal het niet echt schoon van worden.

Het zelfgebouwde huis van Frank en Sandra

Het dorpje Malimussi direct naast hun huis. Vooraan woont de toverdokter.

De auto, die geleend is omdat hun eigen auto al weken in reparatie is, houdt het gelukkig prima, ondanks een versleten achterschokbreker. Doordat het aan de grens relatief vlot ging, zijn we even na vijven bij het prachtige zelfgebouwde huis van Frank en Sandra. Een huis dat ook in Nederland bepaald niet zou misstaan. Hun directe buren zijn de Yao van het dorpje Malimussi. Het huis biedt een mooi uitzicht op de omgeving. Wij krijgen een schitterende kamer ter beschikking; je zou je in een luxe hotel wanen...

Hotel 'Obdam' in Lichinga

Die avond blijkt al direct dat de lokale bevolking Sandra goed weet te vinden en kan ze al weer op pad om een vrouw die zwanger is van een tweeling te helpen. Ze heeft een erg hoge bloeddruk. Samen met Els gaan ze naar hun hutje. De inschatting is dat het nog even gaat duren.

De 'steriele' ruimte; geen woorden voor...

In dezelfde ruimte liggen - aan de andere kant van een muurtje - gewoon patiënten.

Die nacht gaat Sandra weer naar haar toe om haar naar het ziekenhuis te brengen. Els gaat mee en kijkt haar ogen uit. Bij ons zegt men al wel dat een ziekenhuis de plek is om ziek te worden, hier is dat echt waar. Er is geen zorg om de mensen. Veelal moeten ze eerst betalen, anders laten ze je gewoon dood gaan. Zijn er bedden te weinig? Dan kruip je maar bij iemand anders erbij. Past prima...! Of je gaat op de grond liggen met je weeën. De meest basale kennis ontbreekt, lijkt het wel. Geen wonder dat de levensverwachting zo laag en de kindersterfte zo hoog is. De volgende ochtend horen we gelukkig dat een gezonde tweeling is geboren.

Naar Lilongwe, Malawi

Met Ethiopean Airlines vliegen we naar Addis Abeba. Dat is een hele zit en om 6:30 zijn we daar. Daar is het wel een uur later dan in Nederland, dus het was erg vroeg in de ochtend. Op Addis Abeba betreedt je echt een andere wereld. Alles is primitiever, chaotischer. Dat bleek vooral bij het inchecken voor de vlucht naar Lilongwe. Omdat men onze stoelen in Frankfurt (die volgens de reisagent al zouden zijn gereserveerd, maar dat toch niet bleken te zijn) niet kon vastleggen, werd ons geadviseerd om zo snel mogelijk dat aan de gate te regelen. Daar stond echter een rij van jewelste, maar toen men ons naar onze bestemming vroeg werden we langs de rij geleid tot vlak voor de controle. Gaat lekker zou je denken, maar daar was de chaos compleet. Allerlei rijen liepen door elkaar, mensen schreeuwden dat ze hun vlucht dreigden te missen en er werd van alles voor gelaten. Dan moet je dus ook maar een beetje brutaal zijn, dus zodra de man die onze rij tegen hield even een paar stappen opzij zette, piepten we naar binnen.

Op Addis Ababa Bone Airport

Het bleek dat wij niet de enige waren die niet naast elkaar konden zitten. Ze hadden zo ongeveer alles door elkaar gehusseld. Nou ja, in Lilongwe zien we elkaar dan wel weer... Het was wel een mooie vlucht in de ochtend. Doordat het wisselend bewolkt was, viel er ook nog wat te zien. Keurig op tijd landden we in Lilongwe, waar Frank, Sandra en Judah al op ons stonden te wachten. Wat hadden zij en wij hier naar uit gekeken! Gelukkig waren alle 6 de koffers ook aangekomen. De hele bende werd achter gegooid en wij gingen op weg naar de YWAM basis in Lilongwe, waar we zouden overnachten. Maar eerst ergens een hapje eten.

In de daling naar Lilongwe, Malawi

Een een pizza'tje scoren bij een speelplek. Leuk voor Judah (en Frank).

's Avonds zijn we gezellig naar de Italiaan 'Mamma Mia' in Lilongwe geweest. Hier kun je nog redelijk goed uit eten, wat in Mozambique een stuk lastiger is. Daarna terug naar de YWAM basis om heerlijk te slapen.

Uitgeteld...

Frank in z'n element...