Dagje 'thuis'

Het wordt wellicht wat eentonig, maar ook vandaag heb ik weer de nodige dozijnen schroeven in de loungebank geschroefd. Het eerste, grootste en lastigste deel is nu af. Er moet nog een deel tegenaan komen zodat het een hoekbank wordt. Het nieuwe hout dat Frank had gekocht stond gisterochtend nog in het bis, denk ik. Tjonge, wat was dat hout nat. Je voelde direct dat het een stuk zwaarder was. Hierdoor was het ook moeilijker te verwerken. Nu dit deel klaar is, kunnen Sandra en Els zich druk gaan maken over de kussens.

Bank in aanbouw...

Vanmorgen is Els met Sandra even bij het schooltje (peuterspeelzaal) van Judah wezen kijken. Verder is Els weer achter de naaimachine gekropen.

Peuterspeelzaal

Wij hadden uit Nederland op verzoek van Sandra een pop mee genomen voor een klein meisje hier. Bij de Ikea had Els een donkere pop gevonden met kroeshaar. Vanmiddag kwam Marina met haar baby en haar dochtertje Esperanza langs en kreeg Esperanza de pop. Die vond ze (en moeder ook) heel leuk.

Esperanza krijgt haar eigen pop

De pop valt in de smaak bij moeder en dochter

Naar de boerderij van Jan en Bonny

Vanmorgen eens lekker op mijn gemak opgestaan. Na een bak koffie keert het bewust zijn weer langzaam terug. Eerst maar eens een ontbijtje eten. Daarna op mijn gemak het gereedschap bij elkaar gescharreld en aan de bank gewerkt. Aan het eind van de ochtend is het hout op, dus Frank gaat 's middags met Amidu nieuw halen. Dat is hier meteen een onderneming, want je gaat niet even vlug naar de Gamma. Eerst ga je op de markt hout kopen. Dat zijn geen mooie geschaafde planken maar 'stukken boom' op een lengte van zo'n vijfenhalve meter en variërend in dikte. Dat moet je ter plekke zelf doorzagen, anders past het niet in de auto. Denk nou niet dat zij dat daar wel voor je doen. Neem ook je eigen zaag mee, want die hebben ze niet voor je. Daarna ga je naar de zagerij in de hoop dat die stroom heeft en er niet al te veel wachtenden voor je zijn. Frank moest hiervoor drie adressen langs. Daar laat je het dan op de gewenste dikte zagen en schaven en min of meer in planken van de gewenste afmeting. De schaaf bleek helaas kapot, dus dat moeten we dan zelf maar doen. Tja, een lounge bank is hier niet zomaar gemaakt.

Uitzicht over de landerijen van Jan en Bonny vanaf een enorme termietenheuvel

De boerderij van Jan en Bonny

Een prachtige Heliconia (met dank aan Magda!)

Gastenverblijven

Intussen zijn wij met Anneke Douma naar de boerderij van Jan en Bonny gereden, waar zij ook haar huisje op het erf heeft. Dat is al maanden in opbouw - alles gaat hier tergend langzaam - en ze woont nog in een van de gastenverblijven. Onderweg kwamen we een aantal van haar werkers tegen.

De werkers van Anneke onderweg naar huis

Wat je allemaal niet op je fiets kunt vervoeren...

Vorig jaar zijn Jan en Bonny overvallen en wonen tijdelijk - omwille van de kinderen - in Lichinga, want hier is het heel erg afgelegen. Eind deze maand keren ze waarschijnlijk weer terug. Het leven in Mozambique is niet makkelijk. Jan en Bonny hebben een melkveebedrijf en handelen in yoghurt, dat in de stad gretig aftrek vindt. Een aantal van zijn koeien zijn dood gegaan, doordat ze plastic hadden gegeten. Het probleem is dat men hier overal het afval neer dondert en dat waaiert dan uit en komt dus ook op het boerenland terecht. In de mais bleek ijzer van de maismolen te zitten... Ook niet goed voor je koeien!

Els en Sandra 'plunderen' de groentetuin

De 2e container die we in 2012 verscheepten

Bijzondere begroeide palmen aan de horizon

De melkkoeien

Judah vond de koeien ook erg leuk

Het is leuk om hier een kijkje te nemen. Ze hebben een enorme hoeveelheid grond, zodat er nog veel uitgebreid kan worden. Buiten drinken we gezellig met Anneke koffie en thee als de duisternis al weer snel invalt na een mooie zonsondergang. Het is pas 6 uur. Kort daarna komt Frank ons ophalen en stuiteren we over alle kuilen weer naar huis.

Prachtige zonsondergang

Deze jongen vond zichzelf heel bijzonder...

Bank maken en voedsel uitdelen

Vandaag was weer een bijzondere dag. In tegenstelling tot gisteren scheen de zon volop. Omdat ze hier weer richting winter gaan (dan daalt de temperatuur tot ca. 10-15 graden) is het nu voor een Nederlander in elk geval goed uit te houden in je t-shirt. Ik ben vandaag maar weer eens aan de slag gegaan met de bank voor op het dek achter het huis. Omdat alles maar dan ook alles op maat moet worden gemaakt, gaat het niet heel erg snel, maar we vorderen wel. Ook hebben we slechts een globaal idee van wat het moet worden, zodat gaandeweg alle details bedacht moeten worden. Wat dat betreft lijkt het wel op sommige ICT projecten die ik heb uitgevoerd... Omdat de 'zaagtafel' eigenlijk een op zijn kop gemonteerde handcirkelzaag is, had die nogal moeite met de lange planken. Maar al met al begint het er op te lijken. Morgen denk ik dat een en ander wel als bank herkenbaar is.

Buurman en Buurman. We hebben de beschermende middelen eerlijk verdeeld...

Boze buurman? Nee hoor, eigenlijk was ik heel vrolijk vandaag...

Wir sind doch nicht zum spaß hier? Nee, natuurlijk niet, maar om keihard te werken...!

Vanmiddag is Els met Sandra op pad geweest om weer voedsel uit te delen. Ook ging de pas aangeschafte HB-meter mee. Bloedarmoede is hier een groot probleem door de voedselschaarste en de eenzijdigheid van het voedsel dat men dan nog wel eet. Veel gezinnen eten maar 1x per dag en dan is dat nsima (maispap). Vorige week waren er ook al moeders met hun kinderen hier aan huis geweest en de HB-waarden zijn soms zo laag, dat er eigenlijk een bloedtransfusie nodig is. Gezien de slechte kwaliteit van het ziekenhuis hier, stuur je een moeder met haar jonge kind daar echter niet graag heen, dus worden staaltabletten gegeven.

Oma met haar kleinkinderen; de moeder is vorige week overleden.

Pieter, het pete-kind van Sandra's vader

Troosteloze blik...

Bloed prikken om het HB-gehalte te meten...

Dat soms bizar laag is (moet minstens 7.2 zijn)

Sandra is hier helemaal op haar plek

Els heeft een paar mooie beelden geschoten die ik even vlug aan elkaar heb geplakt. De bedoeling is dat ik van alles uiteindelijk een serieuze film maak. Bij deze alvast een voorproefje met de muziek van Casting Crowns eronder, die erg goed weergeeft wat hier zo hard nodig is...

What this world needs is for us to care more about the inside than the outside
Have we become so blind that we can't see
God's gotta change our heart before He changes our shirt
What this world needs is for us to stop hiding behind our relevance
Blending in so well that people can't see the difference
And it's the difference that sets the world free

What this world needs is a Savior who will rescue
A Spirit who will lead
A Father who will love them in their time of need
A Savior who will rescue
A Spirit who will lead
A Father who will love
That's what this world needs

Klusjesdag

Vanmorgen had de imam zich helaas weer niet verslapen, dus was ik al om een uur of half vijf wakker. Waarom moet dat zo vroeg? Dan is het hier nog donker! En kan hij geen vrolijker liedje kiezen? Ik heb Frank al eens gesuggereerd om wat van zijn cd's uit te lenen... Maar goed, uiteindelijk toch nog in slaap gevallen en om half negen aan het ontbijt. Buiten leek het Nederland in de herfst wel (hier is het nu feitelijk ook herfst), want het zat potdicht met een dikke mist. Komt vaker voor in deze tijd van het jaar en meestal lost de mist in de ochtend wel op. Zo ook nu, gelukkig. Frank had niet echt zijn dag vandaag. Hij staat altijd vroeg op en was op de markt al snel klaar. Toen ging er van alles mis. Eerst belde Dinis dat de bank moeilijk deed over een handtekening en of hij dus ook even wilde komen. Helaas was hij vergeten de lichten van de accu uit te doen, dus kon de auto niet starten. Of ik met de guard Amidu even een 2.8 liter diesel aan wilde duwen... Zo kom je nog eens aan je lichaamsbeweging. Nu stond de pickup heuvel op, dus eerst maar eens in z'n achteruit geprobeerd. In de blubber blokkeerden de wielen slechts. Toen de auto geprobeerd om te keren. Bleef uiteraard het wiel in een kuil zitten. Dus Amidu hulp bij de buren (uit het dorpje) gehaald en met elkaar de auto weer heuvel op geduwd. En zowaar, op het gras sloeg de auto snel aan. Had ik eerlijk gezegd niet verwacht. Vervolgens liet Frank de sleutel per ongeluk in de auto zitten en trekt het portier op slot. Zucht... Gelukkig was het niet ver van huis, dus was Amidu er snel met de reserve sleutel. Ik zou er chagrijnig van worden, maar dat viel bij Frank gelukkig mee...

De bouwactiviteiten op het centrum zijn gestart

's Middags even gekeken bij de bouwactiviteiten op het centrum, maar men had blijkbaar een verlengde luchtpauze of zo, want er was geen activiteit te bespeuren. Wel zag ik dat ze al hard gegraven hadden. Daarna maar eens aan de slag voor de bank op het dek. Frank had heel wat hout liggen, maar alles moet eerst recht gezaagd worden (daar zijn ze hier niet zo goed in), dus dat is heel bewerkelijk. Ik heb het allemaal lekker op Mozambikaans tempo gedaan, want door de hoge luchtvochtigheid breekt het zweet je hier al uit als je je hamer optilt. En het is natuurlijk wel vakantie...

Tijd voor een serieuze zaagtafel voor Frank. Sponsors?

Kon geen gehoorbeschermer vinden, maar deze sluit ook goed af èn Transatlantic kwam er bovenuit!

De schroefboormachine was eerder uitgeput dan ik...

Dit soort luchten trokken steeds voorbij, maar het bleef droog.

Het leverde wel mooie plaatjes op!

Eerste Paasdag

Vandaag is het eerste paasdag. Van christelijke feestdagen merk je in het algemeen niet zo veel hier, maar wij zijn uitgenodigd bij Alfred en Belinda Paetzold (New Tribes Mission) met nog een flink aantal andere werkers van diverse organisaties om gezamenlijk Pasen te vieren en aansluitend met elkaar een picknick te hebben. Alfred en Belinda zijn Zuid-Afrikanen en wonen een flink eind rijden van Lichinga, zodat we al vroeg op pad gaan. Om een uur of half negen komt Anneke Douma ons ophalen. Het is dan net droog, maar nog erg somber. De weg is voor het grootste gedeelte verrassend goed te noemen, zodat we aardig kunnen opschieten. Alleen de laatste 20 km zijn onverhard, maar lang niet zo slecht als de weg van Malawi naar Lichinga of de kleine straatjes in de stad. 

Alfred en Belinda wonen echt helemaal in het tribale gebied, in een dorpje van ca. 2000 inwoners nabij Matatima. Ze vinden het geweldig dat we allemaal komen, want ze wonen best afgelegen. Ze wonen er nu 4 jaar en dat zijn 4 jaren van voorbereiding geweest, om o.a. een huis te bouwen, de Chi-Yao taal te leren en relaties met de dorpsbewoners op te bouwen. 

We worden allemaal hartelijk welkom geheten

En leren weer een heleboel nieuwe mensen kennen

Als iedereen er is en we hartelijk welkom zijn geheten, hebben we na de koffie eerst een gezamenlijke Paasdienst en vieren we de opstanding van Jezus. Lekker buiten op de veranda. De kinderen doen enthousiast mee. Jan van Stelten, waar we eerder deze week bij gegeten hebben en die we in Almere al eens hebben ontmoet, deelt het woord met ons.

Frank en Cameron

De kinderen doen enthousiast mee

Na de dienst barst de picknick los. Inmiddels is het heel aardig weer geworden en schijnt de zon. De kinderen - en dat zijn er best veel - hebben volop de ruimte om te spelen en te rennen.

Lekkernijen uit vanuit allerlei windstreken

Alfred laat ons op zijn terrein zien waar hun nu aan het bouwen is. Voor het huis hebben ze alle stenen zelf gemaakt met een ingenieus apparaat waar je met drie man aan moet hangen. In totaal zijn er zo 10.000 stuks gemaakt! Nu koopt hij ze bij een lokale stenenmaker.

Ambachtelijke stenenpers

Aan het eind van de middag gaan wij weer huiswaarts. 's Avonds is het weer hoog tijd voor een spelletje Dominion.

Voor (tuin)architect spelen...

Is de regentijd nu voorbij of niet...?

De dag start nevelig en er vallen een paar flinke buien. Vanmorgen is Frank naar een seminar om te spreken. De vrouw van Tomé komt even met haar zoontje Pieter langs (petekind van de ouders van Sandra).

Pieter

 

Intussen zijn we samen met Sandra aan het nadenken over de tuin en de aanbouw aan het huis die Frank en Sandra graag willen, zodat ze gasten beter kunnen herbergen. Het wordt dus een creatief ochtendje. Eerst met behulp van Google Satellite view het terrein in kaart brengen. Al gauw verschuift het creatieve proces naar de aanbouw van het huis. Allerlei plannen worden getekend; eens kijken wat Frank daar allemaal van vindt als hij thuis komt. Hij moet het immers realiseren!

Het plan is om rechts achter een aantal kamers aan te bouwen

Als Frank uiteindelijk thuis komt - hij heeft ook nog even lek gereden en een band laten repareren - worden de beraadslagingen over de verbouwing voortgezet. Alle voors en tegens van de diverse ideeën worden tegen het licht gehouden.

Els en Sandra hard aan het tekenen

Singer-songwriter Judah (geluid van filmpje zat er niet bij, dus maar een foto)

Voedselhulp rondbrengen

Gisteren waren we in de gelegenheid om voedsel te kopen vanwege een ontvangen gift. Een gedeelte was besteed en vandaag gaan we het voedsel verdelen en naar de gezinnen brengen. Een mooie taak. Om te beginnen gaan we alles verdelen. Alles bij elkaar een mooi pakket met o.a. bonen, rijst, verse groenten, eieren.

Sandra en Els verdelen de knoflook

Frank en Paul verdelen de rijst

De buit...

Daarna gaan we het eerste gezin blij maken. Daarvoor gaan we naar het dorpje Ntoto net buiten Lichinga, een dorpje zoals we er al velen langs zijn gereden. Als de kinderen ons aan zien komen staan ze te dansen; er gebeurt niet zo veel in die dorpjes. We worden eerst verwelkomd door oma, die geen Portugees, maar alleen Chi-Yao spreekt. Julio en zijn vrouw zijn blij met onze komst. Uiteraard is het ook dankbaar werk. Na even tussen de hutjes gezeten te hebben moeten we al weer verder.

Oma

Te gast in het dorp Ntoto

Julio en zijn vrouw

Om op te vreten...

Het voedsel wordt in ontvangst genomen

Poseren doen ze graag

We komen bij Jone, een echte evangelist, die al wat ouder is. Hij woont met zijn vrouw, kinderen en kleinkinderen bij elkaar en is al 3 jaar bezig om een stenen huis te bouwen, wat met trots aan ons getoond wordt. Telkens als er wat geld is, wordt er weer verder aan gewerkt. Een stenen huis betekent een enorme verbetering in de leefomstandigheden. Jone is een typisch voorbeeld van iemand die zich aan het juk van de islam en de toverdokters heeft ontworsteld. Als wedergeboren christen is zijn denken vernieuwd en niet meer gedreven door angst maar door de vrijheid die Jezus hem geeft. Een man met visie, maar eveneens met een moeilijk bestaan. Fijn dat die ook op deze manier ondersteund kan worden.

Jone

Jone toont ons trots het huis dat hij aan het bouwen is.

En dat steekt sterk positief af...

...tegenover wat er in de directe omgeving staat.

 Tot slot brengen we het derde pakket bij Franciscu. Hij woont bij Dinis en Balbina en hun kids.

Franciscu